ثبت اولین فوران رادیویی سریع در کهکشان راه شیری

به گزارش مجله نازلارا، اخترشناسان به تازگی پیروز به ثبت اولین فوران رادیویی سریع (FRB) در کهکشان خودمان، راه شیری، شده اند. سیگنالی رادیویی که از یک مگنتار (Magnetar) به زمین رسیده است.

ثبت اولین فوران رادیویی سریع در کهکشان راه شیری

فوران های رادیویی سریع یکی از پدیده های رمزآلود عالم هستند. سیگنال های رادیویی بسیار قدرتمندی که از اعماق فضا و از کهکشان هایی با میلیون ها سال نوری فاصله به ما می رسند. در فوران های رادیویی سریع انرژی بسیار زیادی آزاد می گردد که البته تداوم ندارد و تنها در چند هزارم ثانیه اتفاق می افتد. از سوی دیگر فوران های رادیویی سریع اغلب تکرار نمی شوند.

ماجرای این پدیده های مرموز اما از چند روز پیش وارد مرحله جدیدی شد. حدود یک هفته پیش و در تاریخ 28 آوریل رصدخانه های رادیویی در نقاط مختلف جهان یک سیگنال رادیویی قوی ثبت کردند که یک بار و تنها به مدت چند هزارم ثانیه در طول موج رادیویی درخشید. فاصله منبع این سیگنال از ما چیزی در حدود 30 هزار سال نوری بود. به عبارتی این اتفاق درون کهکشان خودمان، راه شیری، اتفاق افتاده بود.

ماجرا به این جا ختم نشد و رصدخانه های پرتو ایکس نیز درخش پرنوری را در این طیف ثبت کردند.

هنوز پژوهش کاملی روی داده های گردآوری شده انجام نشده و کار روی این داده ها در مراحل اولیه قرار گرفته است. اما به نظر می رسد رصد این فوران رادیویی سریع که در فاصله ای نزدیک و در کهکشان خودمان اتفاق افتاده، یاری زیادی به حل معمای این پدیده های رمزآلود خواهد نمود.

پیش از این فرضیات مختلفی برای شرح چگونگی ایجاد فوران های رادیویی سریع ارائه شده بود. از ابرنواخترها تا احتمال تاثیر موجودات فرازمینی (که البته احتمال آن بسیار بسیار اندک بود و فرضیه ای بود که به علت اطلاعات کم ما درباره این پدیده ارائه شده بود). در یکی از فرضیات ارائه شده نیز پای مگنتارها به میان آمده بود.

مگنتارها (که با عنوان ستاره مغناطیسی یا مغنااختر هم شناخته می شوند) دسته ای عجیب و غیرمعمول از ستاره های نوترونی هستند. ستاره های نوترونی هسته بسیار چگال باقی مانده از ستاره های پرجرم هستند که پس از انفجار ابرنواختری از این ستاره ها باقی می مانند. تفاوت مگنتارها با ستاره های نوترونی عادی در میدان مغناطیسی آن هاست. مگنتارها نسبت به ستاره های نوترونی عادی میدان های مغناطیسی بسیار قوی تری دارند که قدرت آن ها می تواند به هزار برابر ستاره های نوترونی عادی برسد.

چگونگی شکل گیری مگنتارها هنوز به طور دقیق تعیین نیست. اما میدان مغناطیسی بسیار قدرتمند این دسته از ستاره ها باعث رفتار خاص آن ها می گردد. نیروی گرانش (که نیرویی رو به داخل است) کوشش می نماید تا ساختار و شکل ستاره را حفظ کند. از سوی دیگر اما میدان مغناطیسی قوی مگنتارها باعث تغییراتی در شکل ستاره می گردد. نبرد این دو نیرو به صورت مداوم ادامه پیدا می نماید و گاهی باعث لرزش شدید ستاره و ایجاد درخش های عظیم می گردد.

فعالیتی مشابه روز 27 آوریل در مگنتار SRG 1935+2154 رخ داد که رصدخانه های مختلفی آن را ثبت کردند. اتفاقی که در ابتدا برای یک مگنتار عادی به نظر می رسید. اما 28 آوریل ماجرا ادامه پیدا کرد و تلسکوپ رادیویی CHIME سیگنالی بسیار قدرتمند را ثبت کرد.

نقشه بردار STARE2 نیز این فوران رادیویی سریع را به دقت ثبت کرد. علاوه بر این تابش پرتو ایکس نسبتا شدیدی نیز از این مگنتار ثبت شد که برای این دسته از ستاره ها اتفاقی عادی است. اما در فوران های رادیویی سریعی که پیش از این در کهکشان های دیگر رصد شده بودند چنین چیزی مشاهده نشده بود. Sandro Mereghetti، اخترشناس موسسه ملی اخترفیزیک ایتالیا، در این باره می گوید: فوران های رادیویی سریعی که تا کنون ثبت شده اند در خارج از کهکشان ما قرار داشتند و تابش پرتو ایکس یا گاما از آن ها ثبت نشده است. آشکازسازی فوران پرتو ایکسی با درخششی مشابه SGR 1935 اگر در منبعی در خارج از کهکشان ساطع می شد برای ما ممکن نبود.

آن چه تا این جا تعیین است احتمال بالای ارتباط فوران های رادیویی سریع و مگنتارها است. با این حال هنوز برای نتیجه گیری زود است. تنها چند روز از ثبت این رویداد گذشته و اخترشناسان در حال حاضر مشغول انجام رصدهای تکمیلی با بعضی از قوی ترین ابزارها هستند.

آنالیز داده هایی که تا به این جا گردآوری شده نیز هنوز به سرانجام نرسیده است. در هر صورت اما یک سرنخ جدید در اختیار اخترشناسان قرار گرفته تا شاید با یاری آن بتوانند بخشی از معمای فوران های رادیویی سریع را حل نمایند.

منبع: Science Alert

عکس کاور: طرحی گرافیکی از یک مگنتار.

Credit: ESO/L. Calçada

منبع: دیجیکالا مگ
انتشار: 12 تیر 1399 بروزرسانی: 12 تیر 1399 گردآورنده: nazlara.ir شناسه مطلب: 452

به "ثبت اولین فوران رادیویی سریع در کهکشان راه شیری" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "ثبت اولین فوران رادیویی سریع در کهکشان راه شیری"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید